Ryszard Riedel
Muzyk

Biografia

Ryszard Henryk Riedel (ur. 7 września 1956 w Chorzo­wie, zm. 30 lipca 1994 tamże) – polski wokali­sta i autor tekstów piosenek, wielo­let­ni frontman zespołu Dżem i poeta. Grał także na harmo­nij­ce ustnej.

Życiorys

Urodził się jako drugie dziecko (siostra Małgo­rza­ta – starsza o rok) Krystyny i Jana Riedlów.

Swoją edukację zakoń­czył na 7 klasie szkoły podsta­wo­wej. Nigdy nie pobierał lekcji śpiewu, był samoukiem. Do zespołu Dżem (ówczesna nazwa: Jam) dołączył w grudniu 1973 (miał wtedy 17 lat). W pierw­szych latach Riedel nie dopuścił do rozpadu zespołu. Na początku kariery w Dżemie zespół Kombi złożył mu propo­zy­cję przej­ścia do nich, ale Riedel ją odrzucił.

Teksty jego piosenek zwykle miały charak­ter autobiograficzny.

Ryszard Riedel także rysował, jego rysunki często były wykorzy­sty­wa­ne na projekty okładek, zazwy­czaj rozdawał je swoim fanom.

Przez wiele lat Riedel współ­pra­co­wał z wieloma artysta­mi polskiej sceny muzycz­nej, m.in. z Ryszar­dem Skibiń­skim, Leszkiem Winderem, Józefem Skrze­kiem, Nocną Zmianą Bluesa itp.

Ryszard Riedel określo­ny został przez presti­żo­wy amery­kań­ski magazyn Rolling Stone jako ostatni hippis naszych czasów. Prowa­dzo­ny przez niego tryb życia nazna­czo­ny był między innymi przez narko­ty­ki (głównie heroinę), a ponieważ zdomi­no­wa­ły one jego życie, docho­dzi­ło do wielu spięć między nim a zespołem. Pierwsze kontakty z narko­ty­ka­mi szaco­wa­ne są na koniec lat 70. Prowa­dził życie outsi­de­ra, często opusz­czał próby nagrań i nie przycho­dził na własne koncerty.

Pomimo narasta­ją­cych proble­mów zdrowot­nych Riedla, jego współ­pra­ca z zespołem trwała do momentu, kiedy wynisz­czo­ny narko­ty­ka­mi został zmuszony do kolej­ne­go leczenia detok­sy­ka­cyj­ne­go (w 1994), które jednak nie dało rezul­ta­tu. Riedel kilka razy wcześniej przecho­dził takie leczenia, jednak za każdym razem wracał do brania narko­ty­ków. Mimo tego jawnie ostrze­gał przed ekspe­ry­men­to­wa­niem z narko­ty­ka­mi i innymi używkami.

Po ostat­niej kuracji antynar­ko­ty­ko­wej zespół posta­no­wił umieścić Riedla z dala od znajo­mych i domu. W kwietniu i maju 1994 artysta przeby­wał w Wodzi­sła­wiu Śląskim, gdzie jednak czuł się nieswojo, zapadł m.in. na amnezję. Po jakimś czasie znowu wrócił do brania.

W maju 1994 został tymcza­so­wo usunięty z grupy. Jako przyczy­nę człon­ko­wie zespołu w jednym z wywiadów radio­wych podali niemoż­ność dalszej współ­pra­cy i ciągłego dosto­so­wy­wa­nia występów do niedo­ma­ga­ją­ce­go Riedla. Zespół zawiesił swojego lidera, gdy ten przeby­wał w szpitalu (od 13 lipca). Zmarł nie będąc już człon­kiem zespołu Dżem.

Rodzina

26 listo­pa­da 1977 w kościele św. Marii Magda­le­ny w Tychach, Ryszard Riedel wziął ślub z Małgo­rza­tą Pol (zm. 3 maja 2007).

2 marca 1978 przyszedł na świat syn Sebastian Jerzy Riedel, aktualny lider zespołu Cree.

12 paździer­ni­ka 1980 urodziło się drugie dziecko Ryszarda i Małgo­rza­ty – córka Karolina Małgorzata.

Śmierć

Zmarł 30 lipca 1994 w Chorzo­wie. Bezpo­śred­nią przyczy­ną śmierci była niewy­dol­ność serca. Pogrzeb odbył się 3 sierpnia 1994 w Tychach na Warto­głow­cu. Na nagrobku wykuto cytat (W życiu piękne są tylko chwile…) z utworu Naiwne pytania. Po śmierci żony wykuto dodat­ko­wy napis – Tylko ty i ja…, zaczerp­nię­ty z tytułu innego utworu Dżemu.

Obecność w kulturze popularnej

  • Wspomnie­nie Ryszarda Riedla pojawiło się w nagraniu piosenki pt. Czas ołowiu z reper­tu­aru polskiej grupy Budka Suflera. Autorem orygi­nal­ne­go tekstu jest Marek Dutkie­wicz, a kompo­zy­to­rem Romuald Lipko.
  • W latach 1999–2008 odbywał się na tyskich Papro­ca­nach Tyski Festiwal Muzyczny im. Ryśka Riedla "Ku Przestro­dze", a w latach 2009 - 2014 w Chorzo­wie na terenie Pól Marso­wych w WPKiW. Festiwal od początku jego istnie­nia, czyli od 1999 roku, odwie­dzał Marek Kotański, założy­ciel Monaru.
  • W 1994 TVP Łódź zreali­zo­wa­ła film dokumen­tal­ny "Sen o Victorii", w którym osoby związane z Ryszar­dem Riedlem (żona, przyja­cie­le, muzycy z grupy Dżem i in.) opowia­da­ły o nim i o tym jak żył; reali­za­cja: Tomasz Nowak i Anna Szymanek.
  • W 1994 nakrę­co­no film dokumen­tal­ny opowia­da­ją­cy historię życia wokali­sty i zespołu pt. Dżem.
  • W 2004 nakrę­co­ny został film dokumen­tal­ny opowia­da­ją­cy historię życia wokali­sty pt. Sie macie ludzie.
  • W 2005 nakrę­co­no film fabular­ny oparty na życiu Riedla pt. Skazany na bluesa. Główną postać zagrał Tomasz Kot, jego żonę – Jolanta Fraszyńska.
  • Powstały książki biogra­ficz­ne autor­stwa Jana Skara­dziń­skie­go pt. Rysiek oraz Ballada o dziwnym zespole. Wydano również pozycje Aldony Zymy pt. Dżem – Kilka niedo­po­wie­dzia­nych słów i Edyty Kaszycy pt. Biała i czarna legenda Ryszarda Riedla.

  • Dyskografia 29

    Dżem - Absolutely Live

    Absolutely Live

    Dżem
    • Wytwórnia: Poljazz
    • Numer katalogowy: K - PSJ 0005
    • Nośnik: LP
    • Data wydania: 1986
    Dżem - Akustycznie

    Akustycznie

    Dżem
    • Wytwórnia: Ania Box Music
    • Numer katalogowy: ABM CD 010
    • Nośnik: CD
    • Data wydania: 1994
    Dżem - Akustycznie - suplement

    Akustycznie - suplement

    Dżem
    • Wytwórnia: Ania Box Music
    • Numer katalogowy: ABM CD 015
    • Nośnik: CD
    • Data wydania: 1994
    Dżem - Autsajder

    Autsajder

    Dżem
    • Wytwórnia: Dżem
    • Numer katalogowy: DSCD 006
    • Nośnik: CD
    • Data wydania: 1993
    Archiwum Polskiego Rocka - brak okładki

    Autsajder

    Dżem
    • Wytwórnia: Dżem
    • Numer katalogowy: bez numeru
    • Nośnik: CDs
    • Data wydania: 2005
    • Opakowanie: koperta / cardsleeve
    Leszek Winder - Blues Forever

    Blues Forever

    Leszek Winder
    Dżem - Cegła

    Cegła

    Dżem
    Nocna Zmiana Bluesa - Chory na bluesa

    Chory na bluesa

    Nocna Zmiana Bluesa
    • Wytwórnia: Bass Records
    • Numer katalogowy: BCD 006
    • Nośnik: CD
    • Data wydania: 1993
    Dżem - Detox

    Detox

    Dżem
    • Wytwórnia: Dżem
    • Numer katalogowy: 001 / 91
    • Nośnik: LP
    • Data wydania: 1991
    Dżem - Dzień, w którym pękło niebo

    Dzień, w którym pękło niebo

    Dżem
    • Wytwórnia: Arston
    • Numer katalogowy: ALP - 077
    • Nośnik: LP
    • Data wydania: 1992
    Krzak - Krzak`i

    Krzak`i

    Krzak
    • Wytwórnia: Tonpress
    • Numer katalogowy: SX-T 24
    • Nośnik: LP
    • Data wydania: 1983
    Krzak - Krzak`i

    Krzak`i

    Krzak
    • Wytwórnia: Metal Mind Productions
    • Numer katalogowy: MMP CD 0368
    • EAN: 5907785026803
    • Nośnik: CD
    • Data wydania: 2005
    Kasa Chorych - Live

    Live

    Kasa Chorych
    • Wytwórnia: Metal Mind Productions
    • Numer katalogowy: MMP CD 0437
    • EAN: 5907785028029
    • Nośnik: CD
    • Data wydania: 2006-07-17
    Józef Skrzek - Live

    Live

    Józef Skrzek
    Dżem - Najemnik

    Najemnik

    Dżem
    • Wytwórnia: Veriton
    • Numer katalogowy: SXV - 1008
    • Nośnik: LP
    • Data wydania: 1989
    Krzak - No 5 Live

    No 5 Live

    Krzak
    • Wytwórnia: Silton
    • Numer katalogowy: S - 003
    • Nośnik: CD
    • Data wydania: 1992
    Ryszard Skibiński - Ostatni koncert

    Ostatni koncert

    Ryszard Skibiński
    • Wytwórnia: Metal Mind Productions
    • Numer katalogowy: MMP CD 0378
    • EAN: 5907785027077
    • Nośnik: CD
    • Data wydania: 2005
    Ryszard Skibiński - Ostatni koncert

    Ostatni koncert

    Ryszard Skibiński
    Krzak - Paczka +

    Paczka +

    Krzak
    Krzak - Paczka +2

    Paczka +2

    Krzak
    • Wytwórnia: Metal Mind Productions
    • Numer katalogowy: MMP CD 0355
    • EAN: 5907785026490
    • Nośnik: CD
    • Data wydania: 2005
    Krzak - Pamięci Skiby (Jarocin 1983)

    Pamięci Skiby (Jarocin 1983)

    Krzak
    • Wytwórnia: Metal Mind Productions
    • Numer katalogowy: MMP CD 0499
    • EAN: 5907785029088
    • Nośnik: CD
    • Data wydania: 2006
    Archiwum Polskiego Rocka - brak okładki

    Single Tonpress

    Dżem
    • Wytwórnia: Tonpress
    • Numer katalogowy: CDT 006
    • Nośnik: CD
    • Data wydania: 2004
    Skibiński Winder - Super Sessions

    Super Sessions

    Skibiński Winder
    • Wytwórnia: Metal Mind Productions
    • Numer katalogowy: MMP CD 0438
    • EAN: 5907785028166
    • Nośnik: CD
    • Data wydania: 2006-08-21
    Dżem - The Singles

    The Singles

    Dżem
    • Wytwórnia: Sonic
    • Numer katalogowy: SON - 3
    • Nośnik: CD
    • Data wydania: 1992
    Dżem - The Singles

    The Singles

    Dżem
    • Wytwórnia: Pomaton EMI / Box Music
    • Numer katalogowy: 5249262
    • EAN: 0724352492626
    • Nośnik: CD
    • Data wydania: 2000-02-26
    Dżem - Tzw. Przeboje całkiem Live

    Tzw. Przeboje całkiem Live

    Dżem
    Dżem - Wehikuł czasu, Spodek 92, vol. 1

    Wehikuł czasu, Spodek 92, vol. 1

    Dżem
    • Wytwórnia: Dżem
    • Numer katalogowy: DSCD 001
    • Nośnik: CD
    • Data wydania: 1993
    Dżem - Wehikuł czasu, Spodek 92, vol. 2

    Wehikuł czasu, Spodek 92, vol. 2

    Dżem
    • Wytwórnia: Dżem
    • Numer katalogowy: DSCD 002
    • Nośnik: CD
    • Data wydania: 1993
    Dżem - Zemsta nietoperzy

    Zemsta nietoperzy

    Dżem
    • Wytwórnia: Pronit
    • Numer katalogowy: PLP 0043
    • Nośnik: LP
    • Data wydania: 1987-03-31