Tymon Tymański
Muzyk

Biografia

Tymon Tymański, właśc. Ryszard Waldemar Tymański (ur. 30 września 1968 w Gdańsku) – polski wokali­sta, kompo­zy­tor, multiin­stru­men­ta­li­sta, poeta, prozaik; twórca pojęcia yass. Założy­ciel i lider albo współ­li­der zespołów Miłość (1988), Kury (1992), Czan, NRD, Tymon i Trupy, Masło, Poganie, The Users, Tymański Yass Ensemble, Tymon & The Trans­i­stors, Polish Brass Ensemble, Jazz Out, Mu.

Współ­pra­co­wał z wykonaw­ca­mi, takimi jak Lester Bowie, John Zorn, Dave Douglas, Chris Speed, Jim Black, Lech Janerka, Robert Brylew­ski, Antoni Gralak, Aleksan­der Korecki, Włodzi­mierz Kinior­ski, Mikołaj Trzaska, Leszek Możdżer, Jacek Olter, Tomasz Gwinciń­ski, Jerzy Mazzoll, Wojtek Mazolew­ski, Ireneusz Wojtczak, Tomasz Ziętek czy Jakub Staruszkiewicz.

Młodość

Urodził się 30 września 1968 w Gdańsku. Wychował się na osiedlu nauczy­ciel­skim we Wrzesz­czu wraz ze swoim starszym bratem Romanem, absol­wen­tem gdańskie­go AWF-u i trenerem koszy­ków­ki (rocznik 1959). Bracia Tymańscy fascy­no­wa­li się rockiem przełomu lat 60. i 70. (m.in. grupami The Beatles, The Rolling Stones, The Byrds, Pink Floyd, King Crimson, Genesis, Yes oraz Frankiem Zappą). Koledzy Romana mieli spory wpływ na muzyczną edukację młodsze­go z braci Tymań­skich, zapozna­jąc go z muzyką Milesa Davisa, Johna Coltrane’a, Keitha Jarretta i Jana Garbarka. Na osiedlu funkcjo­no­wał również obieg wymiany książek, które nie zostały dopusz­czo­ne do druku z racji treści, niezgod­nych z ideolo­gią komuni­zmu (Orwell, Vonnegut, Celine, Grass, Gombro­wicz, Hłasko, Wat).

W okresie liceal­nym zainte­re­so­wał się punk rockiem i nową falą. W 1986 zdał na angli­sty­kę na Uniwer­sy­te­cie Gdańskim, gdzie poznał swoich przyszłych kompanów z TotArtu. W 1989 rzucił studia i poświę­cił się wyłącz­nie muzyce oraz działal­no­ści literackiej.

Kariera muzyczna

Swoją pierwszą grupę The Howling Dogs, zainspi­ro­wa­ną Beatle­sa­mi i hard rockiem, założył w 1979. W skład zespołu weszli: gitarzy­sta Piotr Merta, perku­si­sta Bartosz Szmit i Piotr Pawlak. Pierwsi dwaj zostali później muzykami nowofa­lo­wej formacji Sni Sredstvom Za Uklania­nie, której Tymański był basistą i wokali­stą. W pierw­szej fazie istnie­nia muzycy SSZU pozosta­wa­li pod silnym wpływem grup Joy Division i The Birthday Party. Na jesieni roku 1984 trio wzięło udział w konkur­sie w ramach Mokotow­skiej Jesieni Muzycz­nej, a w lipcu 1985 zagrało na warszaw­skiej edycji festi­wa­lu "Poza Kontrolą". W sierpniu 1986 grupa SSZU zareje­stro­wa­ła piętna­ście utworów w studiu Studenc­kiej Agencji Radiowej, jednak nagrania zaginęły. Jesienią 1987 trio zaczęło akompa­nio­wać grupie TotArt podczas jej skanda­li­zu­ją­cych happe­nin­gów. Występy w ramach totar­tow­skich perfor­man­sów wpłynęły na zmianę muzycz­ne­go stylu oraz reper­tu­aru zespołu: nowofa­lo­we kompo­zy­cje zastą­pi­ły free rockowe formy i impro­wi­za­cje. W drugiej fazie działal­no­ści na muzyczne inspi­ra­cje SSZU wpłynęli Frank Zappa, Captain Beefhe­art, Pere Ubu oraz Art Bears. W między­cza­sie do składu SSZU dołączył sakso­fo­ni­sta Mikołaj Trzaska. W kwietniu 1988 trio Sni Sredstvom Za Uklania­nie zmieniło nazwę na Miłość. W sierpniu 1995 grupa SSZU wróciła do krótko­trwa­łej aktyw­no­ści, żeby nagrać 15 piosenek na swój debiu­tanc­ki album pt. 1983–1986. Płyta została wydana przez Biodro Records w 2008.

W latach 1986–1991 Tymański udzielał się również jako muzyk i poeta w perfor­mer­skiej formacji TotArt. Współ­pra­co­wał wówczas m.in. z poetami Zbignie­wem Sajno­giem, Pawłem "Końjo" Konna­kiem, Pawłem "Paulusem" Mazurem, Arturem "Kudłatym" Kozdrow­skim, Wojcie­chem "Lopezem" Stammem oraz Dariu­szem "Brzóską" Brzóskie­wi­czem, na scenie uprawia­jąc impro­wi­zo­wa­ną poezję symul­ta­nicz­ną (tzw. "zlew", pokrewny futury­stycz­ne­mu "zaumowi") oraz sponta­nicz­ne, często mocno obrazo­bur­cze happeningi.

Na początku lat 90. wraz z grupą poetycką "Zlali Mi Się Do Środka" (z Brzóskie­wi­czem, Mazurem i Stammem) udzielał się w telewi­zyj­nym kabare­cie "Dzyndzy­lyn­dzy". W tym samym okresie, jako kontra­ba­si­sta, zasłynął jako odnowi­ciel polskie­go jazzu (a zarazem twórca yassu) w zespole Miłość. Sporą popular­ność przynio­sła Tymań­skie­mu również współ­pra­ca z zespołem Kury, w którym śpiewał i grał na gitarze basowej. Kury, skład których uzupeł­nia­li Piotr Pawlak oraz perku­si­sta Jacek Olter – nagrały cztery płyty, w tym album pt. P.O.L.O.V.I.R.U.S., za który zdobył nagrody Fryde­ry­ka '98 oraz Machi­ne­ra '98.

W 1995 powołał do życia yassowo-rockową grupę Trupy, która w 1998 zmieniła nazwę na Czan. Przy okazji udzielał się jako członek zespołów Masło, The Users, Dyliżans i Poganie.

Zespół Miłość rozpo­czął działal­ność jako free jazzowy kwartet w składzie: Mikołaj Trzaska (saksofon), Jerzy Mazzoll (klarnet), Tymon Tymański (kontra­bas, gitara basowa) oraz Bartosz Szmit (perkusja). We wczesnym okresie istnie­nia muzyka grupy pozosta­wa­ła pod dużym wpływem afroame­ry­kań­skie­go free jazzu lat 60. oraz twórczo­ści takich muzyków, jak John Coltrane, Ornette Coleman czy Albert Ayler. Pierwsza sesja nagra­nio­wa grupy pochodzi ze studia SAR i została zareje­stro­wa­na w sierpniu 1988. Przez pierwsze trzy lata istnie­nia grupa blisko współ­pra­co­wa­ła z trójmiej­skim Totartem, biorąc udział w wielu happe­nin­gach rzeczo­nej formacji. W 1990 Jerzego Mazzola zastąpił gitarzy­sta Tomasz Gwinciń­ski (były muzyk awangar­do­wej bydgo­skiej grupy Henryk Brodaty), a perku­si­stę Bartosza Szmita – dziewięt­na­sto­let­ni Jacek Olter. W marcu 1991 w miejsce Gwinciń­skie­go do grupy przyjęty został dwudzie­sto­let­ni pianista Leszek Możdżer. W kwietniu 1992 grupa Miłość zajęła drugie miejsce na krakow­skim festi­wa­lu Jazz Juniors. We wrześniu 1992 kwartet nagrał materiał na swoją pierwszą płytę w studiu Radia Szczecin. W kwietniu 1993 do składu dołączył sakso­fo­ni­sta Maciej Sikała. Zespół Miłość jako kwintet nagrał pięć płyt; na dwóch z nich gościn­nie wystąpił afroame­ry­kań­ski trębacz Lester Bowie z legen­dar­nej formacji (Art Ensemble of Chicago). Koncerty grupy przeszły do historii zarówno w związku z niezwy­kłą energe­tycz­no­ścią (częściej spoty­ka­ną wśród zespołów rocko­wych niż jazzo­wych), jak i skłon­no­ścia­mi standu­po­wo-perfor­mer­ski­mi Tymań­skie­go i Trzaski, które zespół odzie­dzi­czył po okresie współ­pra­cy z TotArtem. Grupa cztery razy z rzędu wybie­ra­na była najlep­szym zespołem roku (ankieta czytel­ni­ków czaso­pi­sma Jazz Forum), będąc również wyróż­nio­na jako najlep­szy polski jazzowy zespół lat 90. (ankieta krytyków JF). W 1998 odszedł z grupy Leszek Możdżer, zaś w styczniu 2001 samobój­czą śmiercią zginął Jacek Olter, od dłuższe­go czasu cierpią­cy na depresję. Miłość została ostatecz­nie rozwią­za­na w lipcu 2002.

W kwietniu 1992 Tymański powołał do życia avant-rockową grupę Kury. Przez pierwsze trzy lata Kury funkcjo­no­wa­ły jako kwartet z wokali­stą Anną Lasocką, gitarzy­stą Piotrem Pawla­kiem, perku­si­stą Jackiem Olterem oraz Tymań­skim na gitarze basowej. Pierwsza płyta Kur, zatytu­ło­wa­na Kablox-Niesłyna Histaria i wydana pod koniec 1994, nawią­zy­wa­ła do alter­na­tyw­ne­go rocka, jazzu oraz muzyki poważnej. Drugi album Kur, wydany cztery lata później kultowy P.O.L.O.V.I.R.U.S., był kroto­chwil­nym rozra­chun­kiem z mizerią polskie­go popu lat 90., mogąc budzić skoja­rze­nia z działal­no­ścią Franka Zappy. Do nagrania zapro­sze­ni zostali lumina­rze trójmiej­skiej alter­na­tyw­nej sceny muzycz­nej: m.in. Olaf Derigla­soff, Leszek Możdżer, Jerzy Mazzoll, Grzegorz Nawrocki oraz Larry Ok Ugwu. Album pt. P.O.L.O.V.I.R.U.S. okazał się wielkim sukcesem, który równo­cze­śnie podzie­lił publicz­ność zespołu. Odtąd spora część niedziel­nych fanów, znająca głównie płytę P.O.L.O.V.I.R.U.S., wycho­dzi­ła z koncer­tów Kur mocno rozcza­ro­wa­na ciężką, transową muzyką grupy. Ostatnia płyta Kur wydana w 2001 pt. 100 lat under­gro­un­du i nasycona elemen­ta­mi rapu, hip-hopu, copy'n'paste'u i elektro­ni­ki, była świadomą ucieczką od prześmiew­czo-rozra­chun­ko­wej styli­sty­ki poprzed­nie­go albumu. Po śmierci Jacka Oltera Kury kilka­krot­nie wracały do koncer­tów w składzie z innymi perku­si­sta­mi, ale nie zdecy­do­wa­ły się na dłuższą konty­nu­ację działal­no­ści koncer­to­wej i wydawniczej.

Formacja Tymon & The Trans­i­stors powstała w lipcu 2002 na warsz­ta­tach, odbywa­ją­cych się w ramach corocz­ne­go festi­wa­lu Przysta­nek Olecko. Kilka miesięcy później grupa wzięła udział w nagra­niach sound­trac­ku do głośnego filmu Wesele Wojtka Smarzow­skie­go, obficie nagra­dza­ne­go na Festi­wa­lu Filmów Fabular­nych w Gdyni oraz festi­wa­lu Polskiej Akademii Filmowej Orły 2003. W 2007 Tranzy­sto­ry wydały swą drugą płytę pt. ''Don't Panic! We're From Poland. W 2009 ukazała się trzecia płyta zespołu pt. Bigos Heart'', na której gościn­nie wystą­pi­li pianista Leszek Możdżer oraz komik i aktor Grzegorz Halama. Rok później "Bigos Heart" została nagro­dzo­na Fryde­ry­kiem w katego­rii "Płyta alter­na­tyw­na roku 2009". W marcu 2013 zespół wydał swój czwarty album, nagrany na żywo w studiu Radia Gdańsk.

Od lat równo­le­gle prowadzi zespoły alter­na­tyw­no-rockowe i jazzowe, grając na elektrycz­nej gitarze lub na kontra­ba­sie. Jednym z nich jest formacja Tymański Yass Ensemble złożona z trzech pokoleń polskie­go alter­na­tyw­ne­go jazzu. Oprócz tego, muzyk gra w sekste­cie Polish Brass Ensemble, który powstał przy okazji współ­pra­cy z Dave'em Douglasem.

Był współ­wła­ści­cie­lem trójmiej­skiej wytwórni fonogra­ficz­nej Biodro Records. Wydał m.in. płyty zespołów Miłość, Kury, Ścianka, Pogodno i Kobiety. Obecnie wydaje swoje płyty w domowej wytwórni Yass Records, nakładem której ukazały się m.in. reedycje albumów grupy Miłość. Od lutego 2012 roku wraz z Piotrem "Kędzio­rem" Kędzier­skim Tymański prowa­dził codzien­ną audycję "Ranne Kakao" w Rock Radiu. 24 czerwca 2016 roku, decyzją władz rozgło­śni, audycja zeszła z anteny.

Skompo­no­wał muzykę do filmów: Sztos, Przemia­nyWesele (nagroda filmowa Polskie Orły 2005). Jest także kompo­zy­to­rem muzyki do filmu animo­wa­ne­go Jak bóg Maior utracił tron (1993) z cyklu Czter­na­ście bajek z Króle­stwa Lailonii Leszka Kołakowskiego.

Pozostałe przedsięwzięcia

W 2007 zaczął pisać scena­riusz offowego musicalu Polskie gówno, którego premiera odbyła się w lutym 2015. W filmie, w reżyse­rii Grzego­rza Jankow­skie­go, wystą­pi­ła plejada znako­mi­tych aktorów (Jan Peszek, Marian Dziędziel, Sonia Bohosiewicz, 

Arkadiusz Jakubik oraz lumina­rzy polskiej sceny muzycz­nej (m.in. Robert Brylew­ski, Krzysz­tof Skiba, Czesław Mozil, Leszek Możdżer, Olaf Derigla­soff, Wojtek Mazolew­ski. W czerwcu 2014 roku Polskie gówno" zdobyło główną nagrodę w katego­rii Inne spojrze­nie na [Polskim Festi­wa­lu Filmów Fabular­nych w Gdyni, natomiast w lipcu 2015 zostało wyróż­nio­ne Grand Prix oraz nagrodą za muzykę na kosza­liń­skim festi­wa­lu "Młodzi i film". 

W 2013 ukazała się autobio­gra­fia Tymań­skie­go zatytu­ło­wa­na ADHD, która ukazała się w formie wywiadu przepro­wa­dzo­ne­go przez Rafała Księżyka.

Tymański był jurorem w 11. edycji programu Polsatu Must Be the Music. Tylko muzyka (2016) i uczest­ni­kiem drugiej edycji reality show TVN Azja Express (2017).

Życie prywatne

Ma trzech synów (Teo, Kosmę i Lukasa) oraz córkę, Lunę.

Dekla­ru­je się jako Buddysta zen.

Pozostałe przedsięwzięcia

W 2007 zaczął pisać scena­riusz offowego musicalu Polskie gówno, którego premiera odbyła się w lutym 2015. W filmie, w reżyse­rii Grzego­rza Jankow­skie­go, wystą­pi­ła plejada znako­mi­tych aktorów (Jan Peszek, Marian Dziędziel, Sonia Bohosiewicz, 

Arkadiusz Jakubik oraz lumina­rzy polskiej sceny muzycz­nej (m.in. Robert Brylew­ski, Krzysz­tof Skiba, Czesław Mozil, Leszek Możdżer, Olaf Derigla­soff, Wojtek Mazolew­ski. W czerwcu 2014 roku Polskie gówno" zdobyło główną nagrodę w katego­rii Inne spojrze­nie na [Polskim Festi­wa­lu Filmów Fabular­nych w Gdyni, natomiast w lipcu 2015 zostało wyróż­nio­ne Grand Prix oraz nagrodą za muzykę na kosza­liń­skim festi­wa­lu "Młodzi i film". 

W 2013 ukazała się autobio­gra­fia Tymań­skie­go zatytu­ło­wa­na ADHD, która ukazała się w formie wywiadu przepro­wa­dzo­ne­go przez Rafała Księżyka.

Tymański był jurorem w 11. edycji programu Polsatu Must Be the Music. Tylko muzyka (2016) i uczest­ni­kiem drugiej edycji reality show TVN Azja Express (2017).

Życie prywatne

Ma trzech synów (Teo, Kosmę i Lukasa) oraz córkę, Lunę.

Dekla­ru­je się jako Buddysta zen.

Nagrody i nominacje


Dyskografia 26

Kury - 100 Lat Undergroundu

100 Lat Undergroundu

Kury
  • Wytwórnia: Biodro Records
  • Numer katalogowy: BRCD 013
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 2001
Yugopolis - 2

2

Yugopolis
  • Wytwórnia: T1-Teraz
  • Numer katalogowy: bez numeru
  • EAN: 3770002175163
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 2011
  • Opakowanie: digipack
Yugopolis - 2

2

Yugopolis
  • Wytwórnia: T1-Teraz
  • Numer katalogowy: bez numeru
  • EAN: 3770002175194
  • Nośnik: 2CD
  • Data wydania: 2012
  • Opakowanie: digipack
  • Dodatkowa informacja: Platynowa płyta
Yugopolis - 2

2

Yugopolis
  • Wytwórnia: T1-Teraz
  • Numer katalogowy: bez numeru
  • EAN: 5099962397315
  • Nośnik: LP
  • Data wydania: 2012
Tymon & The Transistors - Bigos Heart

Bigos Heart

Tymon & The Transistors
  • Wytwórnia: Biodro Records
  • Numer katalogowy: BRCD 041
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 2009
  • Opakowanie: digipack
Tymon & The Transistors - Don`t Panic! We`re From Poland

Don`t Panic! We`re From Poland

Tymon & The Transistors
  • Wytwórnia: Biodro Records
  • Numer katalogowy: BRCD 018
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 2007
  • Opakowanie: digipack
Nowe Sytuacje - Jarocin Live 2014

Jarocin Live 2014

Nowe Sytuacje
  • Wytwórnia: Pomaton
  • Numer katalogowy: 4 62036 7
  • EAN: 0825646203673
  • Nośnik: CD+DVD
  • Data wydania: 2014
  • Opakowanie: digipack
Nowe Sytuacje - Jarocin Live 2015

Jarocin Live 2015

Nowe Sytuacje
  • Wytwórnia: Chaos Management Group
  • Numer katalogowy: bez numeru
  • EAN: 5906395769025
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 2016
  • Opakowanie: digipack
Kury - Kablox - niesłyna histaria

Kablox - niesłyna histaria

Kury
Pidżama Porno - Koncertówka 1

Koncertówka 1

Pidżama Porno
  • Wytwórnia: SP Records
  • Numer katalogowy: SP 46/02
  • EAN: 5908294613263
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 2002
Lipali - Li - Pa - Li

Li - Pa - Li

Lipali
  • Wytwórnia: Universal Music PL
  • Numer katalogowy: 157 603 2
  • EAN: 0601215760323
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 2000
Kobiety - Mutanty

Mutanty

Kobiety
  • Wytwórnia: Thin Man Records
  • Numer katalogowy: TMR002LP
  • EAN: 5902020614043
  • Nośnik: LP
  • Data wydania: 2011
Kury - Na żywo w Pstrągu

Na żywo w Pstrągu

Kury
  • Wytwórnia: FF Folk /​ Klub Pstrąg
  • Numer katalogowy: FOLK CD 020
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 1999
  • Opakowanie: digipack
  • Dodatkowa informacja: edycja limitowana, 1000 numerowanych egzemplarzy
Kury - Napijmy się oleju

Napijmy się oleju

Kury
  • Wytwórnia: Biodro Records
  • Numer katalogowy: BRCD 008
  • Nośnik: mCD
  • Data wydania: 2000
Kury - P.O.L.O.V.I.R.U.S

P.O.L.O.V.I.R.U.S

Kury
  • Wytwórnia: Biodro Records
  • Numer katalogowy: BRCD 001
  • EAN: 5905555910017
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 1998
Tymon & The Transistors - Polskie gówno

Polskie gówno

Tymon & The Transistors
  • Wytwórnia: DzogZen Music
  • Numer katalogowy: dm 001
  • EAN: 602557020106
  • Nośnik: 2CD
  • Data wydania: 2016
  • Opakowanie: eco pack / vinyl replica
Tymon & The Transistors - Rock`n`roll

Rock`n`roll

Tymon & The Transistors
  • Wytwórnia: Agora SA
  • Numer katalogowy: bez numeru
  • EAN: 9788326813672
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 2014
  • Opakowanie: digibook
Czan - Samsara

Samsara

Czan
  • Wytwórnia: Biodro Records
  • Numer katalogowy: BRCD-003
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 1999
Tymon & The Transistors - Skaczemy jak pacynki

Skaczemy jak pacynki

Tymon & The Transistors
  • Wytwórnia: Universal Music PL
  • Numer katalogowy: 373 714 7
  • EAN: 0602537371471
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 2013
  • Opakowanie: digipack
Tymon i Trupy - Songs For Genpo

Songs For Genpo

Tymon i Trupy
Ścianka - Statek kosmiczny ścianka

Statek kosmiczny ścianka

Ścianka
  • Wytwórnia: Biodro Records
  • Numer katalogowy: BRCD 002
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 1998
Yugoton - The Best Of

The Best Of

Yugoton
  • Wytwórnia: Sony Music Polska
  • Numer katalogowy: 88697621992
  • EAN: 0886976219925
  • Nośnik: CD+DVD
  • Data wydania: 2009
  • Opakowanie: super jewel box
Tymon & The Waiters - Theatricon Plixx

Theatricon Plixx

Tymon & The Waiters
Tymon & The Transistors - Wesele

Wesele

Tymon & The Transistors
  • Wytwórnia: BMG Poland
  • Numer katalogowy: 82876650842
  • EAN: 0828766508420
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 2004
  • Dodatkowa informacja: O.S.T.
Yugoton - Yugoton

Yugoton

Yugoton
  • Wytwórnia: Zic Zac
  • Numer katalogowy: 74321830222
  • EAN: 0743218302220
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 2001
Tymon & The Transistors - Zatrzymaj wojnę

Zatrzymaj wojnę

Tymon & The Transistors
  • Wytwórnia: Narodowe Centrum Kultury
  • Numer katalogowy: bez numeru
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 2017
  • Opakowanie: eco pack / vinyl replica

Chcesz pomóc? Wesprzyj nas drobną kwota na Patronite.pl

Wesprzyj nas na Patronite.pl

#KULTURAWSIECI

Chcesz pomóc? Wesprzyj nas drobną kwota na Patronite.pl

Wesprzyj nas na Patronite.pl

#KULTURAWSIECI