Basia Trzetrzelewska
Muzyk

Biografia

Basia, właśc. Barbara Stani­sła­wa Trzetrze­lew­ska (ur. 30 września 1954 w Jaworz­nie) – polska piosen­kar­ka o świato­wej sławie, wykonu­ją­ca muzykę będącą połącze­niem współ­cze­sne­go jazzu i popu, o charak­te­ry­stycz­nym południo­wo­ame­ry­kań­skim brzmieniu.

Zaczęła śpiewać w polskich zespo­łach pod koniec lat 60. i w latach 70. W 1981 roku wyjecha­ła do Wielkiej Brytanii, gdzie zasły­nę­ła jako wokalist­ka w zespole Matt Bianco. W połowie lat 80. Basia i jej partner Danny White odeszli z grupy by skupić się na jej solowej karierze. Nagry­wa­jąc dla koncernu Epic Records, Basia odniosła światowy sukces w latach 1987–1995, szcze­gól­nie w Stanach Zjedno­czo­nych, gdzie jej dwie płyty, Time and Tide oraz London Warsaw New York, uzyskały certy­fi­kat platy­no­wych za sprzedaż ponad miliona kopii. Jej najwięk­sze przeboje z tamtego okresu to "Time and Tide", "New Day for You", "Promises", "Baby You're Mine", "Cruising for Bruising" oraz "Drunk on Love". Jej muzyka spotkała się z dużym uznaniem w Japonii i na Filipi­nach. Po przerwie spowo­do­wa­nej sprawami osobi­sty­mi Basia wznowiła solową karierę albumem ''It's That Girl Again w 2009 roku i od tamtej pory wydaje muzykę przez nieza­leż­ne wytwór­nie płytowe. Nadal koncer­tu­je na scenie smooth jazzowej.

Jej głos ma rozpię­tość trzech oktaw. Twórczość Basi jest mocno zainspi­ro­wa­na amery­kań­skim soulem i jazzem, m.in. utworami takich artystów jak Aretha Franklin i Stevie Wonder, oraz muzyką Ameryki Południo­wej, szcze­gól­nie brazy­lij­ską. Piosen­kar­ka mocno czerpie z takich nurtów jak samba i bossa nova, regular­nie wplata­jąc elementy języka polskie­go do swoich tekstów.

1954–1984: Wczesne lata i początki kariery

Barbara Trzetrze­lew­ska urodziła się w 1954 roku w Jaworz­nie, choć niektóre źródła błędnie podają 1959. Wycho­wy­wa­ła się z trójką rodzeń­stwa – dwoma braćmi i siostrą – a jej rodzice prowa­dzi­li lodziar­nię w centrum miasta. Wycho­wu­jąc się w muzykal­nej rodzinie, Basia śpiewała od najmłod­szych lat, a jako nasto­lat­ka posia­da­ła obszerną kolekcję płyt winylo­wych. Matka udzie­la­ła jej lekcji gry na pianinie.

Zadebiu­to­wa­ła jako wokalist­ka w rockowym zespole muzycz­nym Astry, z którym w 1969 wystą­pi­ła na I Ogólno­pol­skim Festi­wa­lu Awangar­dy Beatowej w Kaliszu. Uczęsz­cza­ła do I Liceum Ogólno­kształ­cą­ce­go w Jaworz­nie. Następ­nie próbo­wa­ła zdawać na matema­ty­kę na Uniwer­sy­te­cie Jagiel­loń­skim, lecz ostatecz­nie zaczęła studio­wać fizykę. Na pierw­szym roku studiów skontak­to­wał się z nią kierow­nik żeńskiej grupy wokalnej Alibabki, oferując jej pracę w zespole. Trzetrze­lew­ska zgodziła się i wystę­po­wa­ła z Alibab­ka­mi w latach 1972–74, koncer­tu­jąc głównie w Polsce i innych krajach bloku wschod­nie­go. W 1976 roku wzięła udział w XIV Krajowym Festi­wa­lu Piosenki Polskiej w Opolu jako solistka z utworem "Piosenka zakocha­nie", gdzie nie odniosła sukcesu. Od końca 1977 do początku 1979 śpiewała w debiu­tu­ją­cej wówczas grupie rockowej Perfect, z którą wystę­po­wa­ła w klubie polonij­nym w Chicago. W tym samym czasie na świat przyszedł jej syn Mikołaj.

Basia zamiesz­ka­ła na krótko w Stanach Zjedno­czo­nych wraz ze swoim angiel­skim partne­rem Johnem, ale w styczniu 1981 para przepro­wa­dzi­ła się do Wielkiej Brytanii. Tam poznała Marka Reilly’ego i Danny’ego White’a (młodsze­go brata jazzo­we­go gitarzy­sty Petera White’a), z którymi śpiewała w jazzowo-popowej grupie Bronze. Zespół zmienił nazwę na Matt Bianco i w 1984 roku wydał debiu­tanc­ki album Whose Side Are You On?, który podbił Europę. Płyta przynio­sła między­na­ro­do­we przeboje "Get Out of Your Lazy Bed", "Half a Minute", "More Than I Can Bear" oraz utwór tytułowy.

1985–1999: Szczyt kariery solowej

Mimo sukcesu, Basia i Danny opuścili Matt Bianco w 1985 roku aby rozpo­cząć solową karierę Basi. Ich pierw­szym wydaw­nic­twem był singel "Prime Time TV", który spotkał się z niewiel­ką popular­no­ścią w Niemczech i Wielkiej Brytanii. Pierwszy solowy album Basi, Time and Tide, ukazał się w 1987 roku i począt­ko­wo cieszył się umiar­ko­wa­nym odbiorem, zyskując rozgłos we Francji, lecz nie sprze­da­jąc się dobrze w innych częściach Europy. Single "New Day for You" i "Promises" też nie podbiły list przebo­jów. Krążek poradził sobie za to znacznie lepiej w Stanach Zjedno­czo­nych, gdzie ich muzyka zyskała powodze­nie w stacjach radio­wych nakie­ro­wa­nych w stronę smooth jazzu. Utwór "Time and Tide" był pierw­szym hitem Basi na liście Hot 100 Billbo­ar­du'', docie­ra­jąc do miejsca 26. w 1988 roku, a "New Day for You" i "Promises" uplaso­wa­ły się w top 10 zesta­wie­nia Adult Contem­po­ra­ry w roku 1989. Album Time and Tide sprzedał się w nakła­dzie niemal 2 milionów egzem­pla­rzy, w tym milion w samych Stanach Zjedno­czo­nych, gdzie został certy­fi­ko­wa­ny jako platynowy.

Druga płyta, London Warsaw New York, została wydana na początku 1990 roku i promo­wa­na była popular­nym utworem "Baby You're Mine". Drugi singel, "Cruising for Bruising", dotarł do top 40 na listach w USA i Kanadzie, okazując się najwięk­szym przebo­jem Basi do tej pory. Album zawierał także cover utworu "Until You Come Back to Me (That's What I'm Gonna Do)" napisa­ne­go przez Stevie Wondera, który wszedł na listę Adult Contem­po­ra­ry w USA. London Warsaw New York okazał się kolejnym przebo­jem wydaw­ni­czym, sprze­da­jąc się w ponad 2 milio­nach egzem­pla­rzy na świecie, w tym ponad milion na rynku amery­kań­skim, co dało Basi jej drugą platy­no­wą płytę w USA. Wydaw­nic­two zostało również uznane przez magazyn Billbo­ard za najlep­szą płytę roku w gatunku "współ­cze­sny jazz". Wykorzy­stu­jąc rosnącą popular­ność Basi, jej wytwór­nia wydała kompi­la­cję Brave New Hope składa­ją­cą się z remiksów i rzadkich utworów, a także kasetę wideo A New Day, zawie­ra­ją­cą teledy­ski i wywiad.

Jej trzeci studyjny album, The Sweetest Illusion, ukazał się wiosną 1994 i był zwrotem ku bardziej wyrafi­no­wa­nym brzmie­niom. Pierw­szym singlem w Ameryce została ballada "Yearning", następ­nie wydano taneczne nagranie "Drunk on Love", które trafiło na 1. miejsce listy najczę­ściej granych piosenek w amery­kań­skich klubach, Hot Dance Club Songs. Album ten, choć nie dorównał popular­no­ścią poprzed­ni­kom, to jednak uplaso­wał się w top 40 listy sprze­da­ży w USA, gdzie został ostatecz­nie certy­fi­ko­wa­ny jako złoty za sprzedaż pół miliona kopii. Płyta cieszyła się za to większą popular­no­ścią w Japonii, gdzie dotarła do pierw­szej dziesiąt­ki i okazała się najwięk­szym sukcesem Basi do tej pory, uzysku­jąc status platy­no­wej. W ramach świato­wej trasy promu­ją­cej The Sweetest Illusion Basia po raz pierwszy odwie­dzi­ła Polskę, kiedy to na przeło­mie września i paździer­ni­ka 1994 dała serię siedmiu kocertów. Natomiast amery­kań­skie występy artystki w nowojor­skim Neil Simon Theatre na Broad­wayu zostały zareje­stro­wa­ne i wydane jako jej pierwszy koncer­to­wy album, Basia on Broadway, który ukazał się jesienią 1995 roku. Płytę promował singel z koncer­to­wą wersją "Half a Minute".

W 1996 roku Basia udzie­li­ła się wokalnie w utworze "Just Another Day" Petera White’a, który był pierw­szym singlem z jego albumu Caravan of Dreams. Trzy lata później ukazał się retro­spek­tyw­ny album Clear Horizon – The Best of Basia, na który trafiły najwięk­sze przeboje jak i cztery nowe piosenki. Był to zarazem pożegnal­ny album Basi dla koncernu Sony Music, z którym była związana od początku swojej świato­wej kariery. Składan­ka odniosła jednak umiar­ko­wa­ny sukces i to tylko w Japonii, głównie ze względu na brak promocji ze strony wytwórni. W 1999 roku Basia pojawiła się gościn­nie w utworze "Spring­ti­me Laughter" zespołu Spyro Gyra na ich albumie Got the Magic i nagrała wokal do coveru "So Nice (Summer Samba)" muzyka Taro Hakase, który ukazał się na jego krążku Duets. 10 kwietnia 1999 roku Basia popro­wa­dzi­ła galę nagród muzycz­nych "Fryde­ry­ki 1998", który był emito­wa­ny na żywo w telewi­zji TVN i Radiu ZET.

Po 2000 roku: Przerwa w twórczości i powrót

W roku 2000 zmarła matka Basi, co piosen­kar­ka bardzo mocno przeżyła. Wkrótce po tym wydarze­niu, kuzynka artystki zginęła w wypadku samocho­do­wym, a następ­nie odeszli jej kolejni bliscy przyja­cie­le. Piosen­kar­ka zaczęła zmagać się z depresją, straciła motywa­cję do pracy, myśląc, że już więcej nie wróci do śpiewa­nia. Danny White i Mark Reilly zdołali jednak ją stopnio­wo przeko­nać do wzięcia udziału w reakty­wa­cji Matt Bianco w orygi­nal­nym składzie. Tercet wydał płytę ''Matt's Mood w 2004 roku, która spotkała się z pozytyw­nym odbiorem i niemałym sukcesem na listach. Dzięki tak dobremu przyję­ciu projektu, a także licznym prośbom fanów, Basia zaczęła przychyl­nie patrzeć na możli­wość nagrania kolejnej solowej płyty. Kiedy trasa koncer­to­wa zespołu dobiegła końca, Basia i Danny rozpo­czę­li pracę nad nowym materia­łem, a Reilly konty­nu­ował działal­ność Matt Bianco. W kwietniu 2005, decyzją Ministra Kultury Walde­ma­ra Dąbrow­skie­go, Basia Trzetrze­lew­ska otrzy­ma­ła presti­żo­wą odznakę "Zasłu­żo­ny dla Kultury Polskiej" (legity­ma­cja nr 942/​2005), którą w imieniu Ministra w Ambasa­dzie Polskiej w Londynie wręczyła dyrektor Insty­tu­tu Polskie­go. Basia odzna­cze­nie to otrzy­ma­ła za promo­wa­nie polskiej kultury poza grani­ca­mi kraju.

Czwarty solowy album Basi, It's That Girl Again, ukazał się wreszcie wiosną 2009 roku, wydany przez nieza­leż­ną wytwór­nię Koch Records. W Polsce promował go radiowy singel "A Gift", a na rynku amery­kań­skim – "Blame It on the Summer". Płyta cieszyła się przychyl­ny­mi recen­zja­mi, a także sukcesem komer­cyj­nym, docie­ra­jąc do top 10 na liście sprze­da­ży albumów jazzo­wych w USA oraz top 5 w Polsce, gdzie ostatecz­nie pokryła się platyną. W roku 2011 Basia została odzna­czo­na dyplomem honoro­wym "za zasługi dla Miasta Jaworzna" oraz odsło­ni­ła swoją gwiazdę w Opolskiej Alei Gwiazd. We wrześniu wydała swój drugi koncer­to­wy album, From Newport to London: Greatest Hits Live… and More. Materiał nagrano w łódzkim klubie Wytwór­nia podczas jednego z koncer­tów w Polsce, które w czterech seriach odbywały się w ramach jej ostat­nie­go świato­we­go tournée. Album zawierał dodat­ko­wo dwa premie­ro­we studyjne utwory, w tym duet "Wande­ring" z Mietkiem Szcze­śnia­kiem. Basia nagrała z nim jeszcze jeden wspólny utwór, cover "Save the Best for Last" Vanessy Williams, tym razem na jego album Signs.

Posta­no­wie­niem prezy­den­ta Broni­sła­wa Komorow­skie­go z 6 grudnia 2012 została odzna­czo­na Krzyżem Kawaler­skim Orderu Odrodze­nia Polski za wybitne osiągnię­cia w pracy artystycz­nej, za popula­ry­zo­wa­nie polskiej kultury muzycz­nej. Dekora­cja odbyła się w styczniu 2014. W roku 2015 Minister Kultury odzna­czył Basię medalem "Zasłu­żo­ny Kulturze Gloria Artis". W między­cza­sie Basia pojawiła się gościn­nie na albumach Moniki Lidke i zespołu Pectus, jedno­cze­śnie pracując nad nowym materia­łem solowym. Jej piąty studyjny album, Butter­flies'', ukazał się w maju 2018 i poprze­dzo­ny był singlem "Matteo". Krążek otrzymał pozytyw­ne recenzje, i dotarł do top 5 na liście sprze­da­ży albumów jazzo­wych w USA oraz pierw­szej dwudziest­ki na liście w Polsce. Jesienią Basia wyruszy­ła w kolejną światową trasę koncer­to­wą, wystę­pu­jąc w Ameryce Północ­nej, Azji Wschod­niej oraz Polsce.


Chcesz pomóc? Wesprzyj nas drobną kwota na Patronite.pl

Wesprzyj nas na Patronite.pl

#KULTURAWSIECI

Chcesz pomóc? Wesprzyj nas drobną kwota na Patronite.pl

Wesprzyj nas na Patronite.pl

#KULTURAWSIECI