Jan "Kyks" Skrzek
Muzyk

Biografia

Jan "Kyks" Skrzek (ur. 21 listo­pa­da 1953 w Siemia­no­wi­cach Śląskich, zm. 29 stycznia 2015 w Katowi­cach) – polski muzyk i kompo­zy­tor bluesowy, grał na harmo­nij­ce ustnej i forte­pia­nie, młodszy brat Józefa Skrzeka. Jan Skrzek identy­fi­ko­wał się z kulturą Górnego Śląska i ją współ­two­rzył, poruszał w swojej twórczo­ści problemy dnia codzien­ne­go miesz­kań­ców tego regionu. Brał udział w licznych koncer­tach i festi­wa­lach, nagra­niach, progra­mach telewi­zyj­nych i filmach. Wydano szereg jego płyt. Muzyk przez lata mieszkał w Katowicach.

Życiorys

Działal­ność artystycz­ną rozpo­czął w jazz-rockowym zespole Rak, w którym wystę­po­wał w latach 1973–1976. Na zapro­sze­nie swojego starsze­go brata, Józefa Skrzeka, wziął udział w sesji nagra­nio­wej albumu grupy SBB, zatytu­ło­wa­ne­go "Memento z banalnym trypty­kiem" oraz jego solowych wydaw­nictw, jak Józefina czy ścieżka dźwię­ko­wa do filmu Wojna światów – następne stulecie. Efektem współ­pra­cy braci był również występ w ramach festi­wa­lu Folk-Blues Meeting ’80 w Poznaniu. 28 lutego 1982 roku, kilku­na­sto­mi­nu­to­wą intro­duk­cją na harmo­nij­ce, otworzył IV Dysko­te­kę-Gigant w katowic­kiej hali koncer­to­wej Spodek. Uczest­ni­czył również w finało­wych koncer­tach Rawa Blues Festival, podczas których wystę­po­wał w progra­mach solowych, spora­dycz­nie w skomple­to­wa­nych składach, m.in. w duecie z Jerzym Styczyń­skim, a także w towarzy­stwie sakso­fo­ni­sty sopra­no­we­go i wokali­stek czy grupy Bezdomne Psy. Ponadto muzyk gościł na festi­wa­lu Olsztyń­skie Noce Bluesowe, koncer­tach "Blues Top 85" w Sopocie, Top Blues Feeling ’85 w Łodzi, Camping Muzyczny w Brodnicy, Zacza­ro­wa­ny Świat Harmo­nij­ki w Poznaniu oraz Blues nad Piławą w Głowa­cze­wie (najpierw z grupą Bezdomne Psy, natomiast w latach 1991–1992 jako solista). W 1985 roku miała miejsce premiera debiu­tanc­kie­go wydaw­nic­twa artysty – albumu koncer­to­we­go Górnik Blues, zawie­ra­ją­ce­go zapis koncertu, zareje­stro­wa­ny w klubie Leśni­czów­ka w Chorzo­wie. W 1986, wcześniej zreali­zo­wa­ne przez Kyksa nagrania, ukazały się na jednej stronie kasety Blues po polsku vol. 1, a rok później na składan­ce Greatest Hits. W 1988 roku, wraz z 6-osobowym chórkiem, muzyk zreali­zo­wał drugi album, pt. Nikt nie zawróci kijem Wisły. W później­szym czasie ukazały się płyty "Kyksówka Blues" (1989) oraz "Nowy Świat Blues" (1992), utrzy­ma­ne w ostrzej­szej, blues-rockowej konwen­cji, z akompa­nia­men­tem zespołu Bezdomne Psy. Następ­nie muzyk skoncen­tro­wał swoją działal­ność głównie na wystę­pach klubo­wych, okazjo­nal­nie w ramach festi­wa­li, m.in. Bluesa na Dołku '94 w Ciecha­no­wie. Ponadto wziął udział w musicalu "Pozła­ca­ny warkocz" oraz wystąpił w filmach Janusza Kidawy i Kazimie­rza Kutza. W 1997 roku ukazała się płyta Modlitwa bluesma­na w pociągu, poświę­co­na pamięci Ryszarda Riedla, zreali­zo­wa­na z zespołem Bezdomne Psy oraz Rafałem Rękosie­wi­czem i Broni­sła­wem Dużym, zyskała miano "Blueso­we­go Albumu Roku 1997'". W 2003 po śmierci basisty Jerzego "Kawy" Kawalca zakoń­czy­ła działal­ność grupa "Bezdomne Psy". W tym samym roku zawiązał się zespół Śląska Grupa Bluesowa. W 2005 roku wydany został album Bo takie są dziew­czy­ny, nagrany z Śląską Grupą Bluesową.

Grupa wydała swoje koncer­to­we DVD "Blues Night" oraz nagrała jeszcze dwie płyty: w 2009 roku "Pełnia Słońca" oraz w 2014 roku ostatni album Jana Skrzeka "Kolory Bluesa". W 2011 roku Skrzek wystąpił gościn­nie na płycie katowic­kie­go rapera Miuosha Piąta strona świata. Muzyk zaśpie­wał w utworze tytuło­wym. Z zespołem Śląska Grupa Bluesowa koncer­to­wał do śmierci. Ostatnie koncerty odbyły się od 6 do 10 stycznia 2015 w Toruniu, Gdyni, Elblągu i Często­cho­wie. Pośmiert­nie, 20 kwietnia 2016, został uhono­ro­wa­ny przez Związek Górno­ślą­ski Nagrodą im. Wojcie­cha Korfantego.

W 2015 został upamięt­nio­ny w Galerii Artystów na pl. Grunwaldz­kim w Katowi­cach, gdzie odsło­nię­to jego popiersie.

Śmierć

Został znale­zio­ny nieprzy­tom­ny w swoim miesz­ka­niu przez przyja­ciół z zespołu, a następ­nie przewie­zio­ny do szpitala w Katowi­cach-Ligocie. Przyczy­ną stanu muzyka był udar mózgu. Zmarł 29 stycznia 2015 roku w Katowi­cach. Uroczy­sto­ści pogrze­bo­we odbyły się 2 lutego o godz. 11.00 w kościele pw. św. Michała Archa­nio­ła w Siemia­no­wi­cach Michał­ko­wi­cach. W uroczy­sto­ściach, poza rodziną, uczest­ni­czy­li koledzy z branży, śląscy artyści oraz władze Siemia­no­wic Śląskich. Jan "Kyks" Skrzek został pocho­wa­ny na cmenta­rzu przy parafii św. Michała Archanioła.


Dyskografia 15

SBB - 5

5

SBB
Jan

Bo takie są dziewczyny

Jan "Kyks" Skrzek
  • Wytwórnia: Metal Mind Productions
  • Numer katalogowy: MMP CD 0299
  • EAN: 5907785029514
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 2004
Jan

Górnik Blues

Jan "Kyks" Skrzek
  • Wytwórnia: Poljazz
  • Numer katalogowy: K-PSJ-004
  • Nośnik: LP
  • Data wydania: 1986
Józef Skrzek - Józefina

Józefina

Józef Skrzek
  • Wytwórnia: Wifon
  • Numer katalogowy: LP - 037
  • Nośnik: LP
  • Data wydania: 1981
Jan

Kyksówka Blues

Jan "Kyks" Skrzek
SBB - Live in Leśniczówka

Live in Leśniczówka

SBB
  • Wytwórnia: wydawca nieznany
  • Numer katalogowy: VEN010
  • Nośnik: 2CD-R
  • Data wydania: 2001
  • Dodatkowa informacja: bootleg
SBB - Memento z banalnym tryptykiem

Memento z banalnym tryptykiem

SBB
Jan

Modlitwa bluesmana w pociągu

Jan "Kyks" Skrzek
  • Wytwórnia: JS
  • Numer katalogowy: JS CD 001
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 1997
Jan

Nikt nie zawróci kijem Wisły

Jan "Kyks" Skrzek
  • Wytwórnia: Tonpress
  • Numer katalogowy: SX-T 169
  • Nośnik: LP
  • Data wydania: 1988
Jan

Nowy Świat Blues

Jan "Kyks" Skrzek
  • Wytwórnia: Metal Mind Productions
  • Numer katalogowy: MMP CD 0152
  • EAN: 5907785019720
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 2001
Dżem - Pamięci Pawła Bergera

Pamięci Pawła Bergera

Dżem
  • Wytwórnia: Dżem / Pomaton EMI
  • Numer katalogowy: 3882822
  • EAN: 0094638828228
  • Nośnik: 2CD
  • Data wydania: 2007-01-29
Leszek Winder - Śląski Blues

Śląski Blues

Leszek Winder
  • Wytwórnia: wydawca nieznany
  • Numer katalogowy: bez numeru
  • Nośnik: CD-R
  • Data wydania: 2001
Jan

Śpiewam pieśń dla bluesa

Jan "Kyks" Skrzek
  • Wytwórnia: Metal Mind Productions
  • Numer katalogowy: MMP CD 0416
  • EAN: 5907785027541
  • Nośnik: CD
  • Data wydania: 2006
Archiwum Polskiego Rocka - brak okładki

Wojna światów - Live

Józef Skrzek
  • Wytwórnia: www.skrzek.com
  • Numer katalogowy: 3/2001
  • Nośnik: CD-R
  • Data wydania: 2001
  • Dodatkowa informacja: bootleg
Józef Skrzek - Wojna światów - następne stulecie

Wojna światów - następne stulecie

Józef Skrzek