Krzysztof Dzikowski
Muzyk

Biografia

Krzysz­tof Wojciech Dzikow­ski, pseud. Krzysz­tof Borys (arch.) (ur. 25 stycznia 1938 w Warsza­wie) – autor tekstów piosenek, literat, scena­rzy­sta filmowy, poeta, satyryk, drama­turg, autor progra­mów kabare­to­wych i musicali.

Były mąż Krystyny Grochow­skiej z zespołu Alibabki, ojciec pisarza Błażeja Dzikow­skie­go i malarza Bartosza Dzikowskiego.

Tytuł programu kabare­to­we­go Ludzie to kupią (współ­au­tor Wojciech Młynar­ski) stał się obiego­wym powiedzonkiem.

Jako konfe­ran­sjer współ­pra­co­wał z grupą muzyczną Tajfuny i Czerwono-Czarni. Jest pomysło­daw­cą imprezy Studenc­ka Piosenka Miesiąca. Był wraz z Jerzym Abratow­skim jurorem tego cyklicz­ne­go konkursu.

Edukacja

Ukończył liceum im. Króla Włady­sła­wa IV na warszaw­skiej Pradze. Począt­ko­wo studio­wał na Politech­ni­ce Warszaw­skiej (na Wydziale Mecha­nicz­no-Konstruk­cyj­nym, po 2 semestrach przeniósł się na Wydział Samocho­dów i Ciągni­ków). Po 4 semestrach został usunięty z uczelni ze względu na wiersz, który nie spodobał się jej władzom. Dotyczył on drama­tycz­nych wydarzeń związa­nych z rewolu­cją węgier­ską. Potem zmieniał kilka­krot­nie kierunki studiów

Ostatecz­nie ukończył filolo­gię polską w Studium Nauczy­ciel­skim oraz sceno­pi­sar­stwo na wydziale reżyse­rii łódzkiej PWSFTviT. Zrobił dyplom Warszaw­skiej Szkoły Fotogra­ficz­nej i ukończył studia podyplo­mo­we w Warszaw­skiej Wyższej Szkole Humanistycznej.

Kariera

Zadebiu­to­wał jeszcze w czasie studiów jako autor sztuki Tragedia wydrwi­gro­szów, w której wystąpił również jako aktor. Krótko pracował jako nauczy­ciel, ale praca ta nie pocią­ga­ła go. Pasjo­no­wał go teatr, więc gdy Teatr Drama­tycz­ny Politech­ni­ki Warszaw­skiej potrze­bo­wał aktorów do przed­sta­wie­nia Wesele Pani Du Barry, zgłosił się na elimi­na­cje i został przyjęty[https://web.archive.org/web/20080211233211/http://dzikowski.pl/takbylo2.htm Krzysz­tof Dzikow­ski – wspomnie­nia strona 2]. Wkrótce Dzikow­ski związał się z klubem studenc­kim Stodoła, debiu­tu­jąc na jego kabare­to­wej scenie parodią sztuki Ręce Eurydyki Steve’a Harrisa. Wystąpił także m.in. jako Achilles w parodii Achil­le­sa i panien (1953). Rolę tę docenił Artur Maria Swinarski.

Scenarzysta

Legity­mu­ję się dyplomem PWSTiF w Łodzi – Wydział Scena­riu­szy. W czasie studiów napisa­łem dwa scena­riu­sze filmowe, które trafiły na początku stanu wojen­ne­go do Zespołu Filmo­we­go X. Powstały pod kierun­kiem profe­so­ra Michałka. To niezwy­kle sympa­tycz­ny człowiek. Los zetknął mnie też z Andrze­jem Wajdą, jednym z nielicz­nych ludzi polskie­go filmu, który ma ten rodzaj sztuki we krwi. Puentą zaś moich studiów w łódzkiej filmówce była nagroda za scena­riusz w konkur­sie Młodzi i Film w Kosza­li­nie w 1981 roku, za filmKrzycz głośniej. Była to opowieść o dziew­czy­nie, macie­rzyń­stwie, o jej drama­tycz­nych losach, w których pojawiła się powódź w okoli­cach Pułtuska (zagro­że­nie, które istniało w tym rejonie w czasie stanu wojennego)

W latach 1961–1963 współ­pra­co­wał jako kierow­nik literac­ki z kabare­tem warszaw­skie­go klubu studenc­kie­go Stodoła. Pisał także dla niego scena­riu­sze progra­mów (m.in. Powie­szo­ny, Hotel "Wieczny odpoczy­nek", Mimośród).

Współ­pra­co­wał z Grzego­rzem Walcza­kiem, Bogusła­wem Choiń­skim i Krzysz­to­fem Rogul­skim w kabare­cie "Jamnik" Uniwer­sy­te­tu Warszaw­skie­go. Założył teatrzyk "Stawki 5" przy Studium Nauczycielskim.

Następ­nie związał się z kolejnym klubem studenc­kim – Hybrydy. Dla kabaretu działa­ją­ce­go przy klubie pisał w latach 1963–1965 wraz z Wojcie­chem Młynar­skim scena­riu­sze progra­mów, m.in. Radosna gęba stabi­li­za­cjiLudzie to kupią.

Napisał też libretta do wielu musicali, m.in. Gwałtu, co się dzieje (według Aleksan­dra Fredry, reż. Lech Komar­nic­ki, muz. Seweryn Krajew­ski) i Niedo­pa­so­wa­ni, czyli Goliath Wieloryb (współaut. W. Młynar­ski, muz. Marek Sart).

Autor tekstów piosenek

Jako tekściarz zadebiu­to­wał w 1963. Nawiązał wtedy współ­pra­cę z bigbi­to­wą grupą muzyczną Czerwono-Czarni. Potem pisał teksty piosenek dla różnych wykonaw­ców, m.in. takich jak: Stan Borys, Irena Jarocka, Niebie­sko-Czarni, Maryla Rodowicz, Kasia Sobczyk.

Spodo­ba­ła mu się też muzyka zespołu Czerwone Gitary, nawiązał więc współ­pra­cę z Jerzym Kosselą[https://web.archive.org/web/20080211230726/http://dzikowski.pl/takbylo3.htm Krzysz­tof Dzikow­ski – wspomnie­nia strona 3]. W latach 1966–1967 współ­pra­co­wał z kolei z kompo­zy­to­rem Sewery­nem Krajew­skim, tworząc wraz z nim wiele piosenek dla wspomnia­ne­go zespołu. Przez pewien czas współ­two­rzył teksty z Kazimie­rzem Winklerem.

Jest też autorem tekstów piosenek do filmu Dancing w kwaterze Hitlera (reż. Jan Batory, 1968, premiera 1971).

Piosenki z jego tekstami usłyszeć też można w wykona­niu takich artystów jak Alibabki, Ewa Bem, Tadeusz Chyła, Anna German, Katarzy­na Groniec, Jerzy Grunwald, Krystyna Janda, Anna Maria Jopek, Stenia Kozłow­ska, Jacek Lech, Lizar, Czesław Niemen, Jerzy Połomski, Ludwik Sempo­liń­ski, Beata Wyrąbkiewicz.

W pracy nad tekstem piosenki nigdy nie skupiał się na nim samym. Intere­so­wał się też tym, jak będzie brzmiała piosenka jako całość – z muzyką, rytmem, wykona­niem, interpretacją.

Po roku 1981

W latach 80. pisał wyłącz­nie dla siebie, a potem założył wielo­bran­żo­wą firmę. Zajmował się przekła­da­mi piosenek z języka francu­skie­go, głównie tekstów Georges'a Mousta­kie­go. Współ­pra­co­wał przez wiele lat z Sewery­nem Krajew­skim (działa­ją­cym solo). Chciałby też stworzyć duży polski musical[https://web.archive.org/web/20050212020740/http://dzikowski.pl/takbylo5.htm Krzysz­tof Dzikow­ski – wspomnie­nia strona 5].

W 2002 roku wydał książkę Józup – współ­au­tor­stwo z Urszulą Dutkiewicz.

W 2014 roku powstała Fundacja im. Krzysz­to­fa Dzikow­skie­go, wspie­ra­ją­ca i promu­ją­ca dorobek młodych artystów, którzy dopiero zaczy­na­ją swoją karierę.

18 maja 2016 roku nakładem Państwo­we­go Insty­tu­tu Wydaw­ni­cze­go ukazała się książka Tekściarz (wysłu­chał i opraco­wał Rafał Podraza), która opowiada o życiu i twórczo­ści Krzysz­to­fa Dzikowskiego.

W 2018 wydał antolo­gię swojej twórczo­ści Fruwam po ziemi.

Wybrane piosenki

  • "Anna Maria"
  • "Ballada o Lili Put" (”Liliput”)
  • "Bądź poważny chociaż raz"
  • "Bądź wśród nas"
  • "Byczek Fernando"
  • "Był taki ktoś"
  • "Była to głupia miłość"
  • "Chcę być kochaną"
  • "Ciągle pada"
  • "Czekam na twój przyjazd"
  • "Cztery maki"
  • "Czy krasno­lud­ki są na świecie"
  • "Dozwo­lo­ne do lat osiemnastu"
  • "Dzień jeden w roku"
  • "Dzień, najwyżej dwa"
  • "Gondo­lie­rzy znad Wisły"
  • "Jak wędrowne ptaki"
  • "Jestem malarzem nieszczęśliwym"
  • "Mały książę"
  • "Mija rok"
  • "Nie wiem, czy to warto"
  • "Niebo z moich stron"
  • "Pechowy chłopiec"
  • "Pochód świętych"
  • "Pojedyn­ki" (tekst napisany specjal­nie dla Ludwika Sempolińskiego)
  • "Przyjdź w taką noc"
  • "Słowo jedyne – Ty"
  • "Spotka­nie starych żółwi"
  • "Szary kolor twoich oczu"
  • "Śpiewam pod gołym niebem"
  • "Tak bardzo się starałem"
  • "Trochę dobrze, trochę źle"
  • "Trzecia miłość – żagle"
  • "Trzysta tysięcy gitar"
  • "W moich myślach, Consuelo"
  • "Wiatr od Klimczoka"
  • "Wschód słońca w stadni­nie koni"
  • "Znala­złam Go, Znala­złem Ją"
  • "Zwykły żart"

Prawa do piosenki Ciągle pada wykupił Polkom­tel i wykorzy­stał w reklamie taryfy telefo­nii komór­ko­wej jako Ciągle gadam (http://​www​.siatkow​ka​.azspw​.pl/​a​k​t​u​a​l​.​p​h​p​?​s​u​b​a​c​t​i​o​n​=​s​h​o​w​f​u​l​l​&​i​d​=​1​1​7​5​0​3​6​0​0​6​&​a​r​c​h​i​v​e​=​&​s​t​a​r​t​_​f​r​o​m​=​&​u​c​a​t=&) .

Pełnione funkcje

  • 2016 – obecnie – Przewod­ni­czą­cy Związku Polskich Autorów i Kompo­zy­to­rów ZAKR
  • 2016 – obecnie – Członek Związku Litera­tów Polskich
  • 2008 – obecnie – Przewod­ni­czą­cy Związku Zawodo­we­go Twórców Kultury
  • 2013 – obecnie – Członek Rady Stowa­rzy­sze­nia Autorów ZAIKS
  • 2014 – obecnie – Członek Zarządu Głównego Forum Związków Zawodo­wych FZZ
  • 2007 – 2016 – Członek Zarządu Głównego Związku Polskich Autorów i Kompo­zy­to­rów ZAKR
  • 2010 – 2014 – Członek Prezy­dium Zarządu Mazowiec­kie­go Forum Związków Zawodo­wych FZZ
  • 2009 – 2013 – Sekre­tarz Rady Stowa­rzy­sze­nia Autorów ZAIKS
  • 2009 – 2012 – Wicepre­zes Związku Polskich Autorów i Kompo­zy­to­rów ZAKR
  • 2006 – 2010 – Członek Zarządu Głównego Stowa­rzy­sze­nia Autorów ZAIKS
  • 2002 – 2006 – Przewod­ni­czą­cy Stowa­rzy­sze­nia Autorów – Twórców Utworów Medial­nych "STOTUM"

Odznaczenia

  • 2018 – medal i nagroda stulecia Stowa­rzy­sze­nia Autorów ZAIKS
  • 2016 – odsło­nię­cie honoro­wej gwiazdy w Alei Gwiazd Festi­wa­lu Polskiej Piosenki w Opolu
  • 2012 – Srebrny Medal „Zasłu­żo­ny Kulturze Gloria Artis"
  • 2013 – "Ikona Opola" – Nagroda Honorowa Prezesa Zarządu Telewi­zji Polskiej S.A.
  • 2013 – Złoty Krzyż Zasługi przyzna­wa­ny przez Ministra Kultury i Dziedzic­twa Narodo­we­go za całokształt twórczości

Nagrody

  • 1981 – I nagroda w konkur­sie Młodzi i Film w Kosza­li­nie za scena­riusz filmu Krzycz głośniej
  • 1965 – I nagroda na KFPP w Opolu za piosenkę Nie wiem, czy to warto
  • 1963 – wyróż­nie­nie na KFPP w Opolu za piosenkę Liliput
  • 1962 – I nagroda w konkur­sie Uniwer­sy­te­tu Warszaw­skie­go Gaude­amus Warszaw­ski za prozę
  • 1961 – II nagroda w Ogólno­pol­skim Turnieju Trzech Wierszy

Życie osobiste

  • Jest jedyna­kiem.
  • Jego ojciec był inżynie­rem elektrykiem.

Chcesz pomóc? Wesprzyj nas drobną kwota na Patronite.pl

Wesprzyj nas na Patronite.pl

#KULTURAWSIECI

Chcesz pomóc? Wesprzyj nas drobną kwota na Patronite.pl

Wesprzyj nas na Patronite.pl

#KULTURAWSIECI